Türkiye İklimi
Hakkında Ansiklopedik Bilgi
 |
|
|
TÜRKİYE İKLİMİ
Türkiye, genelde
Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Ancak bununla beraber,
birbirlerinden belirgin farklarla ayrılabilen karasal ve
Karadeniz iklimleri de etkili olmaktadır.
Türkiye İkliminde
Etkili Faktörler
Matematik Konumu
Türkiye konumu
itibariyle güneş ışınlarının dik geldiği alanın dışındadır.
Güneş ışınlarının düşme açısında yıl boyunca büyük farklar
vardır. Bunun sonucu olarak Türkiye iklimlerinde yıllık
sıcaklık farkları fazladır.
Dört mevsim belirgin olarak yaşanır.
Türkiye bulunduğu
konumdan farklı hava kütlelerinin karşılaştığı yerde
bulunmaktadır.
Kıyılarımızda
sıcaklık güneyden kuzeye doğru azalır.
Yer şekilleri
(Yükselti ,dağların uzanış doğrultusu ve bakı)
Türkiye’de yer
şekillerinin çeşitlilik göstermesinden dolayı kısa
mesafede iklim
değişimi fazladır ve aynı
tarihlerde farklı
mevsim özellikleri yaşanabilmektedir
Yurdumuzun kuzeyinde
ve güneyinde dağlar kıyıya paralel uzandığından kıyı ile iç
kesim arasında buralarda iklim farklılığı fazladır. Ege
Bölgesi’nde ise dağlar kıyıya dik uzandığından farklılık
azdır.
Yükseltinin etkisiyle
sıcaklık Türkiye’de batıdan doğuya doğru azalır.
Bakı etkisinden
dolayı dağlarımızın güneye bakan yamaçları bütün yıl kuzey
yamaçlarına göre daha sıcaktır.
Denize göre konum
Kıyı bölgelerde nem
fazla olduğunda buralarda kışlar ılık , yağışlar fazla ve
sıcaklık farkları azdır.
Rüzgarların esme
yönü
Türkiye’ye kuzeyden
gelen rüzgarlar sıcaklığı düşürürken, güneyden gelenler
sıcaklığı artırır (enlem etkisinden dolayı).
Basınç merkezleri
Türkiye etrafında
oluşan basınç merkezleri de rüzgar ve yağış rejimi üzerinde
etkili olmaktadır.
Yaz
mevsiminde Atlas Okyanusu üzerinde oluşup genişleyen
yüksek basınç ve Basra Körfezi üzerinde oluşan alçak
basınç etkisi altına girer.
Kış
mevsiminde ise, kuzeyden gelen soğuk hava, Akdeniz
üzerinden gelen ılık ve nemli havanın etkisine
girmektedir. Bu iki hava kütlesinin karşılaşması ile
cepheler oluşmakta ve kıyılarda çoğunlukla yağmur,
Trakya, iç ve yüksek kesimlerde kar yağışına neden
olmaktadır.
TÜRKİYE'DE İKLİM
ELEMANLARI
A.SICAKLIK
Türkiye'de sıcaklık, kıyılarda enlem farkına, iç
kesimlerde ise
denizden uzaklık,
yükselti, yer şekilleri gibi
faktörlere bağlı olarak
değişir.
1.Yıllık
Ortalama Sıcaklık Dağılış
Kıyı kesimler iç
kesimlerden daha sıcaktır (deniz
etkisinden dolayı).
Güney kıyılarımızdan
kuzey kıyılarımıza doğru enlemin
etkisiyle
sıcaklık azalır.
Türkiye'de gözlem
yapılan istasyonlardaki uzun yıllar ortalamalarına göre,
yıllık ortalama sıcaklıklar 4-20 °C arasında değişmektedir.
Ülkenin en sıcak
kesimleri Güneydoğu Anadolu'nun güneyi ile Akdeniz kıyı
kuşağıdır. Buralarda yıllık ortalama sıcaklık 16 °C'nin
üzerindedir.
Erzurum ve Kars
platolarının yüksek kesimlerinde 4
°C nin altına düşer. Sebepleri
: Yükseltisinin
fazla olması, karasallıktır.
2. Ocak Ayı
Ortalama Sıcaklık Dağılışı
En yüksek
sıcaklıklar Akdeniz bölgesinin kıyı kesiminde
görülür. Sebepleri
: Enlem
, deniz etkisi ve Toros kıvrım dağlarının kuzeyden
gelen soğuk hava kütlelerini engellemesidir.
En düşük
sıcaklıklar Doğu Anadolu’da Erzurum-Kars bölümünde
görülür. Sebepleri
: Yükseltinin
fazla olması, karasallık ,kuzeyden gelen soğuk
rüzgarlardır.
Kıyı ile iç
kesim arasındaki sıcaklık farkı fazladır.
3. Türkiye Temmuz
Ayı Sıcaklık Dağılışı
Kıyı ile iç kesim
arasında sıcaklık farkı azalmıştır.
En yüksek sıcaklıklar
Güney Doğu Anadolu’da görülür. Sebepleri : Karasallık ve Güneyden
gelen sıcak rüzgarların etkisidir.
En düşük sıcaklıklar
bu dönemde de Erzurum-Kars Bölümünde görülür. Sebebi
,yükseltisinin fazla olmasıdır.
BASINÇLAR
Türkiye'de
mevsimlere, yerel ısınma farklarına , deniz
ve karalara bağlı olarak oluşan basınç merkezlerinin yanı
sıra, Türkiye'nin dışında oluşan ve Türkiye'yi etkisine alan
gezici basınç merkezleri de bulunmaktadır.
Türkiye'yi en çok
etkileyen basınç merkezleri şunlardır:
YÜKSEK BASINÇLAR
Sibirya
Termik Y.B
60°
enlemlerinde soğuma ile oluşmuştur. Türkiye’de kışın
etkilidir. Etkili olduğu dönemlerde kışlar çok soğuk
ve kar yağışlı geçer. Türkiye’ye Kuzeydoğudan
sokulur.
Asor
Dinamik Y.B :
30°
enlemlerinden kaynağını alır. Türkiye’de
bütün yıl etkilidir. En fazla yazın
etkilidir. Etkili olduğu yaz mevsiminin
kurak olmasının başlıca sebebidir (Alçalıcı
hava hareketinden dolayı).
Kış
mevsiminde Sibirya Y.B ile
birleşerek Türkiye üzerinde etkili olduğunda İzlanda
A.B Türkiye'ye sokulamaz. Bunun sonucunda da
ülkemizde kışlar soğuk, sert ve kar yağışlı geçer.
İzlanda Dinamik A.B
60° enleminde
kaynağını alır. Türkiye’de kışın etkilidir. Etkili olduğu
dönemde kışlar ılık ve yağışlı geçer. Kuzeybatıdan sokulur.
Basra Termik A.B
Basra Körfezi
çevresinin aşırı ısınmasıyla oluşur. Türkiye’de yazın
ekilidir. Samyeli rüzgarları vasıtasıyla Akdeniz ve
Güneydoğu Anadolu bölgelerinde etkili olur. 30° Kuzey enlemi
çevresinde oluşmasına rağmen, ısınmadan dolayı termik kökenlidir
RÜZGARLAR
Türkiye batı
rüzgarları kuşağında olmasına rağmen daha çok yerel
rüzgarların etkisindedir. Sebebi yer şekilleridir.
Rüzgar frekans
gülünde gösterilen rüzgarlar haricinde yaz mevsiminde Ege
kıyılarında deniz
meltemi olan imbat rüzgarı
etkilidir. Ege Denizi'nde, yazın kuzeyden poyraz benzeri
rüzgarlar eserler. Bu rüzgarlara etezyen denilmektedir.
Ayrıca , özellikle
Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerinde Föhn rüzgarı
da etkilidir.
NEMLİLİK VE YAĞIŞ
Kıyı bölgelerinin
nemliliği iç kesimlerden daha yüksektir. Bundan dolayı kıyı
kesimlerde yağışlar fazla ve sıcaklık
farkları azdır.
Bağıl (nispi) nem en
yüksek Doğu
Karadeniz Bölümündedir.
En düşük Güney
Doğu Anadolu’dadır.
Güney Doğu Anadolu’da bağıl(nispi) nem %40-%50, Karadeniz
Bölgesinde ise %70-%80 civarındadır.
Türkiye’de
bulut kapalılığı kuzeyde fazla, güneyde azdır. Doğu
Karadeniz’de
kapalılığın yüksek olması ile yağışlar arasında
doğru bir orantı vardır.
Güneşlenme süresi bulut kapalılığı ile ters
orantılıdır. Güneyde güneşlenme süre ve
şiddeti daha fazladır.
Karasal iklim
bölgelerinde kışın görülen yağışlar genellikle kar
şeklindedir. Türkiye’de karla
örtülü gün sayısının en fazla olduğu
bölge Doğu
AnadoluBölgesidir.
Türkiye’de kar
örtülerinin yerde kalma süresi batıdan doğuya doğru artar.
Kar yağışı ve don olayının en
az görüldüğü bölgemiz Akdeniz
Bölgesidir.
Türkiye'de yağışın
dağılışını incelediğimizde
şu özellikler görülür:
Türkiye'de yağış
dağılışı haritası ile yer şekilleri haritası
karşılaştırıldığında, aralarında yakın ilgi bulunduğu tespit
edilmektedir.
Türkiye'de fazla
yağış alan yerler (800 mm. den fazla)
Doğu ve Batı
Karadeniz bölümleri , Ege’de Menteşe yöresi, Akdeniz’de Batı
ve Orta Toroslar, Hatay’da Nur Dağları ve G.Doğu Toroslar’da
Hakkari çevresidir. Ayrıca Doğu ve Batı Anadolu’daki bazı
yüksek dağlar.
En fazla yağış alan
yer Rize çevresidir.
(2400 mm. den fazla) Sebebi;güneyindeki
yüksek dağların hakim rüzgar yönüne dik olması etkilidir.
Türkiye'de az yağış
alan yerler (500
mm’nin altında), İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve yer yer
Doğu Anadolu'nun çukur yerleridir. En
az yağışalan
yer, Tuz Gölü çevresi ile Iğdır Ovası civarıdır. (250 mm nin
altında)
NOT: En
az yağış alan bölge İç Anadolu Bölgesi olmasına
rağmen en kurak bölge Güney Doğu Anadolu Bölgesidir.
Sebebi ; buharlaşmanın fazla olmasıdır.
Yağışın
mevsimlere dağılımı (yağış rejimi) bakımından
bölgeler arasında önemli farklılıklar görülür.
Anasayfaya Dönmek İçin Tıklayınız >>>
|
|
| |
|
 --> BU
SİTEDE SİGARA İÇİLMEZ<-- | |
Bankacılık Bölümü - Nezih
cafeler - Saç
bakım merkezleri |
|
|
Sitemiz en iyi
google chrome
tarayıcı ile 1024x768 çözünürlükte görüntülenir |
 Her hakkı saklıdır. © Tolgahan Dülgar © 2009 l Sitemap l Xml | Xml 2 |
| "Hayatta En Hakiki Mürşit İlimdir." - M.Kemal Atatürk |