Bir yeni
enstruman araştırması ile yine sizlerleyim arkadaşlar�
Bu çalgımız Hindistan� ın yerel çalgılarından biri olan;
SARANGİ.
İlk etapta Hindistan Müziğinden bahsetmek gerektiğini düşünerek
biraz bilgi depolayalım.
HİNDİSTAN MÜZİĞİ
Sevgi, mizah, trajedi, öfke, kahramanlık, terör, nefret, merak ve
sükunet Hint estetiğinin temelini oluşturan dokuz ana duygudur.
Milattan sonra 1. ya da 2. yüzyılda yaşadığı söylenen en eski Hint
müzikoloğu Bilge Bharata bu duygulardan söz etmiş ve müzisyenin
görevinin duyguları canlandırmak olduğunu söylemiştir. Hindistan�daki
klasik müzik geleneği Bharata�nın ifade ettiği prensipler üzerine
kurulmuştur ve bir meditasyon, konsantrasyon ve ibadet şekli olarak
devam etmektedir. Raga, ya da müzik tavrı, tüm müziksel olayın
temelidir. Raga, yedi müzik notasının estetik bir yorumudur ve her
Raga�nın özel bir tadı ve ruh hali vardır. Tala müzik içinde bir
bağdır. Her çalış için belirlenen bir süredir ve her süre
tamamlandığında yeniden başlar. Tala ritimler arasında bir çok
emprovizasyonu ve karmaşık varyasyonlara imkan sağlar. Raga, Tala ve
sonsuz mikrotonların yardımıyla Hint müzisyenleri çok farklı
duygular oluşturabilirler. Müziklerdeki melodili sesler bu tip
müziğe aşina olsun olmasın her dinleyicide en derin duyguları
canlandırır. Bugün Hint müzik geleneğinde baskın iki tarz vardır:
Kuzey Hindistan müziği ve Güney Hindistan müziği. Geçmişleri ve
felsefeleri yakın olduğu için bu iki müzik bazı ortak özelliklere
sahiptir. Fakat ragaları (müzik tavırları) ve söylenişleri çoklukla
birbirinden ayrılmaktadır. Hint Müziğinin Kuzey Ekolü�nün büyük
isimleri arasında Amir Khusro (13. yüzyıl) ve 16. yüzyılda Moğol
İmparatoru Akbar�ın sarayında yaşayan Miyan Tansen gösterilebilir.
Güneyde ise Venkatamakhi (17. yüzyıl), Thyagaraja ve Shyama Shastri
büyük müzisyenlerdendir. Tüm Hint müzisyenleri bir ekol mensubudur.
Her ekolün kendine has gelenekleri ve çok katı kurallarla korunan ve
devam ettirilen çalış tarzları vardır. Delhi, Agra, Gwalior ve
Jaipur en meşhur ekollerdendir. Bugün güney ve kuzey müzikleri
arasındaki etkileşim artmıştır. Bu etkileşim görkemli Hint müzik
geleneğini daha da zenginleştirmektedir.
SARANGİ
Sarangi Kuzey Hindistan klasik müziğinde kullanılır.14.yy dan bu
yana kullanılan bu ağır gövdeli çalgı çoğunlukla khyal ya da thumri
şarkılarına eşlik etmek için kullanılır.Ses rengi nedeniyle "yüz
renkli çalgı" adı da verilir.Kewmana yakın bir sesi vardır. Yay
yardımıyla çalınır.Seranginin birçok farklı biçimi vardır.Delhi
sarangisinin çalınışı zordur.Nepal serangisini ise yalnızca gelir
düzeyi yüksek erkekler çalar.
Bu enstrumanda dünyada nadir olarak çalınan enstrumanlardandır.
Sarangi, yayla çalınan sapsız bir telli çalgıdır. Tüm gövde tek
parça ağaçtan yapılmıştır ve oyuk parşömenle örtülmüştür. Sarangi
çok farklı sesler üretebilir ve alışılmışın dışında bir teknikle
çalınır.
Ses olarak keman veya çelloya çok benzer. Öğrenmesi uzun zaman
aldığı ve usta-çırak ilişkisi gerektirdiği bilinir.
Sarangi nin dünya üzerinde en ünlü icracısı Sultan Khan� dır. Sultan
Khan 1982 yapımı Mahatma Gandhi� nin hayatını anlatan �Gandhi�
filmini müzikleri yapmış ve bu enstrumana sıkça yer vermiştir.