Wolfgang Amadeus Mozart
(Salzburg, 1756 - Viyana, 1791)
Dünyanın gelmiş geçmiş en büyük müzik dehalarından biri
olarak kabul edilen Wolfgang Amadeus Mozart, 27 Ocak 1756’da
Salzburg Başpiskoposu’nun Yardımcı Müzik Direktörlüğü
görevini yapan, kemancı ve besteci Leopold Mozart’ın oğlu
olarak dünyaya geldi.
Müzikte çok erken bir gelişme göstererek 3 yaşında piyano
çalmaya ve 5 yaşında beste yapmaya başladı. Ablası Maria
Anna da (1751–1829) başarılı bir yorumcuydu. Leopold
yetenekli çocuklarını Avrupa’ya tanıtmaya karar verdi. İlk
olarak 1762’de Münih ve Viyana’ya gittiler. Mozart bu
tarihte ciddi bir eğitim almamasına karşın keman çalmaya da
başlamıştı. 1763’ten 1766’ya değin süren ilk uzun turnede
Münih, Augsburg, Frankfurt, Cologne, Brüksel, Paris ve
Londra’ya gittiler. Paris’te Versailles Sarayı’nda 15. Louis
ve Londra’da III. George tarafından kabul edildiler. Mozart
Londra’da J.C Bach, Abel ve Manzuoli ile çalışma imkânı
buldu. Hollanda ve Avusturya ziyaretlerinin ardından, Mozart
ailesi 1766’da Salzburg’a geri döndü. 1767’de ikinci kez
Viyana’ya gitti. 1769’a değin Bastien und Bastienne ve La
Finita Semplice adlı iki opera besteledi. 1769’da, babası
Mozart’ı İtalya’ya götürdü. Artık Mozart’ın dehası herkes
tarafından kabul ediliyordu. Martini, Nardini ve Jomelli ile
çalışma imkanı buldu. Allegri’nin Miserere adlı eserini ilk
kez dinledikten sonra eksiksiz olarak yazması İtalya’da
Mozart’a olan hayranlığı daha da artırdı. Aralık 1770’te
Mitiridate, re di Ponto operası Milano’da gösterildi ve
büyük başarı kazandı.
1777’de babasının sağlığı el vermediği için, Mozart
turnelerine annesi ile devam etti. Münih, Augsburg ve
Mannheim’in ardından 1778’te Paris’e geldiler. Annesi aynı
yılın Temmuz ayında öldü. Paris o dönemde Piccini ile Gluck
arasındaki çekişmeye odaklanmış olduğu için, Mozart’a fazla
ilgi gösterilmedi.
Mannheim’da bulunduğu sırada 18 yaşındaki Aloysia Weber’e
aşık oldu. Aloysia ile İtalya’ya gitmek istedi; ancak
reddedildi. Morali bozuk ve sinirli bir şekilde Salzburg’a
dönen Mozart artık keman çalmayacağını, sadece klavyeli
enstrümanlar ve aryalar üzerinde çalışacağını söyler; ancak
Sinfonia Concertante isimli keman ve viyola için konçertoyu
besteler.
1781 yılında Salzburg Başpiskoposu’nun oyunları sonucu
görevden alınır. Buna çok sinirlenen Mozart, hakarete
uğradığını ve intikamını alacağını söyler; ama böyle bir
durum olmaz. Viyana’ya yerleşen Mozart bu kez Weber
ailesinin ortanca kızı Constanze’ye aşık olur ve evlenir.
Weber ailesi Bohem tarzı yaşamaktadır. Constanze de aynı
Mozart gibi elinde para tutmayı beceremez. Yine de bu
evlilik Mozart’ı babasının baskısından kurtardığı için iyi
olmuştur. Evliliğinin ardından Mozart verimli bir döneme
girer. Her türde şaheser eserler verir. Le Nozze di Figaro
(1786), Don Giovanni(1787) ve Cosi fan tutte (1790)
operalarını besteler. Bu dönemde iyi gelir elde etmesine
rağmen parayı elinde tutmayı bilemez. 9 yılda 11 kez ev
değiştirir. Ayrıca mason olur. Müziğinin en güzel
örneklerinden biri olan The Magic Flute operasını besteler.
Mozart ömrünün son dönemlerinde yine sıkıntılı günler
geçiriyordu. Requiem üzerinde çalıştığı sıralarda böbrek
yetmezliğinden 5 Aralık 1791’de öldü. Mezarının üzerine
herhangi bir yazı yazılmadığı için tam olarak nereye gömülü
olduğu bilinmemektedir. Requiem ise, öğrencisi Franz Xavier
Sussmayr tarafından tamamlandı.
Mozart çok küçük yaşlardan itibaren saraylarda konserler
vermiş, normal bir çocukluk yaşayamamıştır. Müzikte çok
erken olgunluğa ulaşmasına karşın diğer konular göz önüne
alındığında çocuk kalmıştır. Bunda yeteneklerini sömüren
babasının da büyük payı vardır. Herkesten daha yetenekli
olduğu için, diğer müzisyenler tarafından pek sevilmemiş,
ömrünün büyük bölümünü iyi maaşlı bir iş arayarak
geçirmiştir. Disiplinden uzak bir şekilde büyüyen Mozart’ın
elindeki para da su gibi akıp gitmiştir.
Mozart’ın müziğinde mükemmel bir denge, berraklık ve
duygusal yoğunluk vardır. Özellikle sonatlarında başka
hiçbir bestecinin eserlerinde bulunmayan düzeyde tema
bolluğu görülür.
Mozart eşsiz yeteneğiyle bütün müzik formlarında eserler
verdi. 41 senfonisi, 27 piyano, 5 keman, 2 flüt, 4 korno, 1
klarinet konçertosu, 20 piyano sonatı vardır. Buna karşın
Mozart’ın en başarılı eserleri operalarıdır. Canlı opera
kişileri oluşturmakta başarısını ise ondan sonra yalnızca
Verdi yakalayabilmiştir.

