Psikolojik reklam
Hakkında Ansiklopedik Bilgi
![]() |
|
|
Psikolojik reklam
Hakkında Ansiklopedik Bilgi
YERYÜZÜNDEKİ BAŞLICA İKLİM
TİPLERİ VE TABİİ BİTKİ ÖRTÜSÜ
Dünya'nın hemen her
bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Yüzlerce
km² lik
sahaları etkileyen büyük iklim gruplarınamakroklima adı
verilmektedir.
Makroklimalar
içerisinde bölgesel farklılıklar gösteren, özel koşullu
küçük iklim alanlarına da mikroklima denilmektedir.
Yurdumuzda buna örnek: Iğdır’da pamuk tarımı yapılabilmesi
ve Rize’de turunçgiller tarımı yapılabilmesidir.
A.SICAK
İKLİMLER
EKVATORAL İKLİM
Görüldüğü
yerler: 10
kuzey ve güney enlemleri arsında etkilidir.
Özellikle Amazon ve
Kongo Havzaları ile Malezya , Endonezya,Filipinler
ve Papua Yeni Gine’de etkilidir.
Özellikleri
•Yıllık sıcaklık
ortalaması 25
°C’nin üstündedir.
•Yıllık ve
günlük sıcaklık farkı en az olan iklimdir (1-2 °C
civarında). Sebepleri : Güneş ışınlarının bütün yıl dike
yakın açıyla düşmesi ve nemliliğin fazla olmasıdır.
•Her
mevsim düzenli yağış alır. Fakat en fazla yağış
güneş ışınlarının Ekvatora dik geldiği tarihlerde
görülür. Buharlaşma arttığı için.
•Yağışlar
oluşum bakımından Konveksiyon yağışlarına örnektir.
•Yıllık
yağış miktarı 2000 mm ‘nin üstündedir.
Bitki
örtüsü bütün yıl yeşil kalan sık ve uzun boylu
yağmur ormanlarıdır.
Yağışların fazla olması ve yüksek
sıcaklık kimyasal
çözülmeyi artırmıştır.
Topraklar fazla yıkandığı için verimi
düşüktür ve kırmızı renkli Laterit topraklarıdır.
Ekvatoral bölgede 1000 m nin altındaki
yerlerde sık orman örtüsü, bataklıklar,
yüksek sıcaklık ve nem sebebiyle nüfus
çok seyrektir.
YAZLARI YAĞIŞLI TROPİKAL(
Subtropikal-Savan) İKLİMİ Görüldüğü yerler: Ekvatoral iklim ile çöl iklimi arasında görülür (10-20° kuzey ve güney enlemleri arasında görülür)
Özellikleri
•Bu
iklim bölgesinde güneş
ışınları yılda iki kez
dik açıyla düşer. Güneş
ışınlarının dik geldiği
yaz dönemi yağışlı ,
kışlar kuraktır.
•Sıcaklık
ortalaması bütün yıl 20
°C nin üstündedir.
•Yıllık
yağış miktarı 1000-1200
mm arasındadır.
Bitki örtüsü
savandır. Savanlar
uzun süre yeşil
kalan , gür ve uzun
boylu ot
topluluklarıdır.
Savan bitki örtüsü
içinde yer altı
sularının yüzeye
çıktığı yerlerde ve
akarsu boylarında
ormanlar görülür
MUSON
İKLİMİ
Görüldüğü yerler: Muson
rüzgarlarının etkili olduğu Güney, ve
Güneydoğu Asya'da , Avustralya'nın
kuzeyinde ve Doğu Afrika'da Madagaskar
adasında etkilidir.
Özellikleri
•Muson
rüzgarlarından dolayı bu iklimde yaz
mevsimi yağışlı , kışlar kuraktır. Bu
yönüyle savan iklimi ile benzerlik
gösterir.
•Sıcaklık
ortalaması bütün yıl 10 °C nin
üstündedir.
•Yıllık
sıcaklık farkı Savan iklimine göre
fazladır.
•Yıllık
yağış miktarı 1000-1500 mm civarındadır.
Ancak kıyı kesimlerde bu yağış miktarı
çok daha fazla olabilmektedir. Örnek
Hindistan’ın kuzey doğusunda yer alan Çerapunçi 12000
mm yağış
almaktadır (Dünyanın en fazla yağış alan
yeridir).
Bitki örtüsü kışın yaprağını
döken geniş yapraklı muson
ormanlarıdır.
ÇÖL İKLİMLERİ
Yıllık yağış miktarı 150
mm nin altında olan
bölgelerde çöl iklimleri
görülür.
Çöl iklimleri görüldüğü
yere göre;
a-Sıcak Çöller (
Tropikal)
Dönenceler
çevresinde
görülür.
Oluşmasında
dünyanın günlük
hareketinden
kaynaklanan
dinamik yüksek
basınç
etkilidir.
•Mutlak
ve bağıl
nem çok
düşüktür.
Bu
sebeple
günlük
sıcaklık
farkı en
fazla
olan
iklimdir.
•Belirli
bir
yağış
mevsimi
yoktur.bazı
yıllar
hiç
yağış
olmayabilir.
•Mekanik
çözülmenin
en fazla
olduğu
iklimdir.
•Yıllık
sıcaklık
farkı
günlük
sıcaklık
farkı
kadar
yüksek
değildir.
Çünkü
güneş
ışınları
bu
alanlara
yıl
boyunca
dike
yakın
açıyla
düşmektedir.
Bitki örtüsü yok denecek kadar azdır. Cılız ot ve çalılıklarla kaktüs iklimin doğal bitki örtüsünü oluştururlar.
Çöllerde yer altı su seviyesinin yüzeye yakın olduğu veya çıktığı yerler olan vahalar canlı yaşamı için elverişli yerleri oluşturur. Vahaların en önemli tarım ürünü hurmadır.
b-
Karasal
Çöller
Ilıman
kuşak kara
içlerinde
etrafı
dağlarla
çevrili
çukur
alanlarda
görülür.
Buralarda
çöl
özellikleri
görülme
sebebi
yağış
azlığıdır.
Görüldüğü
yerler: Kızılkum
(Özbekistan),
Karakum
(Türkmenistan),
Gobi
(Moğolistan),
Taklamakan
(Çin)
çölleridir.
B-ILIMAN KUŞAK İKLİMLERİ
ILIMAN OKYANUS İKLİMİ
Görüldüğü yerler: Genel
olarak, 30° - 60° enlemleri arasında, karaların batı
kıyılarında görülür. Batı
Rüzgarları ve sıcak
su akıntılarıetkisiyle
oluşan iklim tipidir. Yurdumuzda Karadeniz kıyılarında bu
iklime benzer iklim şartları görülür.
Özellikleri:
•Yazlar serin,
kışlar ılıktır. Her mevsim yağışlıdır.
•En sıcak ay
ortalaması 24-25
°C, en
soğuk ay ortalaması 5-7
°C dir.
Yıllık ortalama 13-15
°C dir.
•Günlük ve
yıllık sıcaklık farkı azdır. Nemlilik fazla olduğu için.
•Yıllık
yağış miktarı 1500 mm civarındadır. Yükseltisi fazla olan
yerlerde bu miktar artmaktadır.
•En fazla yağış Sonbaharda,
en az yağış ilkbaharda
görülür.
•Yağış oluşumu yamaç
yağışı şeklindedir.
Bitki örtüsü yayvan
ve iğne yapraklı ağaçlardan oluşan ormanlardır.
Ormanların tahrip edildiği yerlerde çayırlar bulunur.
AKDENİZ İKLİMİ
Görüldüğü yerler:
Genel olarak, 30°
- 40° enlemleri
arasında görülür.
Akdeniz’e kıyısı olan
ülkeler (
Libya ve Mısır
hariç. Buralarda görülmeme sebebi yer
şekillerinin engebesiz olmasıdır.)
Avustralya’nın güneybatısı,
G. Afrika Cumhuriyetinde Kap bölgesi, Şili’nin orta
kesimleri ve Kuzey Amerika’da Kaliforniya
çevresinde etkilidir
Akdeniz iklimi yurdumuzda; Akdeniz,Ege
ve G.Marmara kıyıları ile G.Doğu Anadolu Bölgesinin
batısında görülür.
Özellikleri
•Yazlar
sıcak ve kurak kışlar ılık ve yağışlıdır.
•Yaz sıcaklığı
güneş ışınlarının düşme açısına, kuraklık ise alçalıcı hava
hareketlerine bağlıdır.
• En sıcak ay
ortalaması 28-30°C ,
en soğuk ay ortalaması 8-10
°C dir. Yıllık
ortalama 18°C dir.
•Kar yağışı ve
don olayı çok ender görülür.
•En fazla yağış kışın
, en az yağış yazın
düşer.
•Kışın görülen
yağışlar Cephesel kökenlidir. Cephesel yağışlar
en fazla bu ikimde görülür.
•Yıllık yağış
miktarı yükseltiye göre değişir. Ortalama 600-1000 mm
arasındadır.
Bitki örtüsü ; kızılçam
ormanlarının tahrip edilmesiyle ortaya çıkan makilerdir. Makiler,
sürekli yeşil kalabilen, kısa boylu, sert yapraklı,
kuraklığa dayanıklı, bodur bitkilerdir. Mersin,
defne, kocayemiş,keçiboynuzu, zakkum, zeytin, süpürge çalısı
gibi bitkiler başlıca maki türleridir.
STEP İKLİMİ
Görüldüğü yerler: Sıcak
ve ılıman kuşak kara içlerinde görülür. Yurdumuzda
İç Anadolu Bölgesinde ve Ergene Bölümünde görülen
karasal iklim buna örnektir.
Özellikleri
•Yazlar sıcak ve
kurak , kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer.
•En sıcak ay
ortalaması 20-25
°C dir.
En soğuk ay ortalaması da 0-
(-2) °C dir.
•En fazla yağış ilkbaharda,
en az yağış yazın
düşer.
•İlkbaharda
görülen yağışlar genelde konveksiyon (Kırkikindi)
yağışı şeklindedir.
•Yıllık
yağış miktarı 300-500 mm civarındadır.
Bitki
örtüsü ilkbahar
yağışlarıyla yeşeren, yaz başlarında kuruyan
küçük boylu ot topluluğudur. Buna step
(bozkır) bitki örtüsü denir.
Bozkır bitki örtüsü içinde geven
, deve dikeni, gelincik, çoban yastığı gibi
bitkiler yer almaktadır.
Karasal iklimlerde ormanların
ortadan kaldırılması sonucunda
oluşan bozkırlara antropojen
bozkır denir.
Bu tür bozkırlar, ormanların tahrip
edilmesi sonucunda ortaya
çıktığından yer yer orman ağacı
topluluklarına rastlanır.
ORTA KUŞAK KARASAL İKLİM
Görüldüğü yerler: Deniz
etkisinden uzak kara
içlerinde ve ılıman kuşak
karalarının doğu kıyılarında
(soğuk su akıntısından
dolayı) görülür. Yurdumuzda
ise Doğu Anadolu Bölgesi’nde
Erzurum –Kars Bölümünde
görülen karasal iklim buna
benzer.
Özellikleri:
•Kış
erken gelir, çok soğuk olur. Kar ortalama 80-90
gün toprak
üstünde kalır. Yaz da erken gelir ve çok sıcak olur. Karlar
hızla erir.
•En sıcak ay
ortalaması 20
°C civarındadır.
Bazen sıcaklık 30 °C ye kadar çıkabilmektedir.
•En soğuk ay
ortalaması –10
°C civarındadır.
Bazı günler –40 °C ye kadar sıcaklığın düştüğü de
gözlenebilmektedir.
•Yıllık sıcaklık
ortalaması 3-5
°C dir.
•Yıllık sıcaklık
farkı 40-50 °C ye kadar ulaşabilmektedir.
•En
fazla yağış ilkbahar ve yaz dönemlerinde
düşmektedir. Karasallık arttıkça yağışlar yaz
mevsimine kaymaktadır. Ör. Erzurum –Kars bölümünde
olduğu gibi.
•En az
yağış kışın düşmektedir ve kışın düşen yağışlar kar
şeklindedir.
•Yıllık
yağış ortalaması 500-600 mm civarındadır.
Doğal bitki örtüsü bozkırdır
(yaz yağışlarının fazlalığından dolayı alpin
çayır şeklindedir.)
Yağışın fazla olduğu
yerlerde iğne
yapraklı ormanlar
(Tayga) vardır.
Sibirya ve
Kanada da iğne yapraklı ormanlara tayga ormanları adı
verilir. Taygalar, Dünya ormanlarının % 15'ini
oluştururlar.
C- SOĞUK KUŞAK İKLİMLERİ
TUNDRA İKLİMİ
Görüldüğü yerler: Sibirya,
İskandinavya Yarımadasının kuzeyinde, Kanada’nın kuzeyinde,
Grönland adasının kıyı kesimlerinde görülür.
Özellikleri:
En sıcak ay ortalaması 10
°C yi
geçmez. Kışın sıcaklık –30,
-40 °C'lara
kadar iner.
Toprak yılın büyük bir
kesiminde donmuş haldedir. Sadece yazın sıcaklığın artması
ile toprağın üst kısmındaki buzlar erir ve bataklıklar
oluşur.
Yıllık yağış miktarı 200-250
mm civarındadır.
Bitki örtüsü yosun
,ot ve cılız çalılıklardan oluşan tundra bitki
örtüsüdür.
KUTUP İKLİMİ
Görüldüğü Yerler: Grönland
adasının iç kesimleri ile Antartika kıtasında görülür.
Özellikleri:
Sıcaklık bütün
yıl 0 °C nin altındadır.
Zemin buzlarla kaplıdır.
Bitki örtüsü yoktur.
Güneşlenme süresi çok
uzun olmasına rağmen sıcaklık yükselmez. Sebebi güneş
ışınlarının eğik açılarla gelmesidir.
Sıcaklık düşük
olduğundan buharlaşma ile atmosfere karışan nem azdır. Yağış
ta azdır. Bu sebeple kutup iklimine soğuk
çöl iklimi
de denir.
İKLİM VE BİTKİ ÖRTÜSÜ İLİŞKİSİ
İklim ile bitki toplulukları
arasında sıkı bir ilişki vardır. Kutup iklimi haricinde
diğer bütün iklimlerin kendine has karakteristik bitki
örtüsü vardır.
Bitki örtüleri yer
şekillerinden dolayı, yeryüzünde aralıksız kuşaklar
oluşturamazlar. Ancak, genel olarak Ekvator'dan
kutuplara doğru,geniş
yapraklı ormanlar, karışık
ormanlar ve iğne
yapraklı ormanlar,
şeklinde kuşaklar meydana gelmiştir.
Sıcaklık ve nem, bitki
hayatını doğrudan etkiler. Yükseklere çıkıldıkça sıcaklık ve
nem oranı azalır. Buna bağlı olarak bitki örtüsü de
seyrekleşir. Belirli bir yükseklikten sonra cılızlaşır ve
doğal olarak ortadan kalkar.
Bir yamaca düşen yağış
miktarı aynı ise,
yükseldikçe bitki örtüsündeki değişme sıcaklık azalmasıyla
ilgilidir. Ancak, sıcaklık şartları
aynı ise,
farklılaşma nem miktarının değişmesiyle ilgilidir.
Yükseklere çıkıldıkça bitki
toplulukları, geniş
yapraklı orman, karışık ormanlar, iğne
yapraklı ormanlar
ve dağ
çayırları şeklinde
kuşaklara ayrılır.
Anasayfaya Dönmek İçin Tıklayınız >>>
|
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
Sitemiz en iyi
google chrome
tarayıcı ile 1024x768 çözünürlükte görüntülenir |
|
Her hakkı saklıdır. © Tolgahan Dülgar © 2009 l Sitemap l Xml | Xml 2 |
| "Hayatta En Hakiki Mürşit İlimdir." - M.Kemal Atatürk |