fagot Nedir  Hakkında Ansiklopedik Bilgi

Esprili,taklitçi,kimi zaman alaycı ses rengiyle çift kamışlı,tahta üflemeli bir çalgı olan fagota Fransız ve İngilizler 'basson' ,İtalyanlar 'fagotto',Almanlar 'fagott' derler.

Fagot, İngiltere’de curtal, Almanya’da dulzian olarak adlandırılan enstrümandan 16.yüzyılda Avrupa'da türemiş ve 17.yüzyıl da ise bugünkü biçimine oldukça yaklaşmıştır. Genellikle akçaağaçtan yapılır. Duyuluşu diyapazona göre aynı olan fagotun notaları,kalın seslerde dördüncü çizgi fa anahtarıyla,ince seslerde ise dördüncü çizgi do anahtarıyla yazılır. Fagot birbirine eklenen dört parçadan oluşur ve uzunluğu 133 cm.dir. Parçalar 'Çizme' , 'Kanat' , 'Bas' ve 'Kalak' olarak adlandırılır.

Kanat ve Bas bölümünün en üstüne takılan,s biçiminde,madeni ve ince bir boru ve buna da takılan çift kamışlı ağızlıkla çalınır. Daha çok Akdeniz ikliminde yetişen,bizlerinde bildiği ' kargı ' ile fagot kamışı yapılır. Fagot sol el üstte,sağ el altta olmak üzere,yere doğru fakat biraz sağa eğilimli olarak tutulur ve çalıcının boynuna ya da sırtına geçirdiği bir askı ile desteklenir. Fagotun ses genişliği üç sekizliden biraz fazladır .Fakat son üç ince ses solo ve orkestra da pek fazla kullanılmaz. Fagot orkestra da tek başına ya da Bas Klarinet ile birlikte,tahta üflemeli çalgıların kalın seslerini sağlar.

Bunun dışında sık sık viyolonseller ile aynı partiyi çalarak yaylıların kalın seslerini güçlendirir. Orta sesleri ile,birlikte tınlatılan ses kümelerinin orta partilerini de doldurur. Solo çaldığı zaman oldukça duygulu ve etkilidir. Bu durum özellikle çalgının orta ve tiz sesleri için söz konusudur. Öte yandan kısa çalınan tüm seslerde güldürücü,komik ve şakacı bir havayı çok rahatlıkla ifade edebilir.

Çağdaş orkestra da birde,fagotun daha büyüğü ve bir sekizli kalını olan Kontrfagot vardır. Etkili kalın sesleri bas partisini desteklediği gibi bazı besteciler orkestra da kontrfagota solo da yazmışlardır. İngiliz şair Sacheverell Sitwell fagotun karanlık,derin ve koyu tonunu ''konuşan bir deniz tanrısının sesi''ne benzetmiştir.