Alman asıllı fizikçi olan Wilhelm Conrad Röntgen, 1845
yılında Rheinland'da doğdu ve 1923 yılında Münih'de öldü.
Çocukluğu ve ilköğretim yılları Hollanda'da ve İsviçre'de
geçti. Zürih'te üniversite eğitimi gördü. 1876'da
Strassburg'da, 1879'da Giessen ve 1888'de Würzburg
Üniversitelerinde fizik profesörü olarak öğretim görevi
yaptı. 1900'de Münih Üniversitesi Fizik Kürsüsü'ne ve Yeni
Fizik Enstitüsü'nün yöneticiliğine getirildi.
1885 yılında kutuplanmış bir yalıtkan hareketinin, bir
akımla aynı manyetik etkileri gösterdiğini açıkladı. Fakat
asıl ününü, 1895 yılında X ışınlarını keşfetmesiyle kazandı.
Bu ışınları inceleyen Röntgen, X ışınlarının bir doğru
boyunca yatıldığını, yansıma ve kırılmaya uğramadığını,
elektrik veya manyetik alanların etkisiyle yön
değiştirmediğini ispatladı. X ışınlarının, cisimlerin
içinden geçme kabiliyetlerini inceledi ve bu ışınların
havayı iyonlaştırdığını ortaya çıkardı.
1901 yılında tamamladığı bu araştırmaları sonucu, aynı yılın
fizik dalında Nobel Bilim Ödülü'ne layık görüldü. X veya g
ışımalarının miktar ölçümü birimine kendi ismini vermiştir.
Günümüzde röntgen ışınları tıp alanında kullanılmaktadır.
Röntgenin tıpta kullanımı, X ışınlarının organik dokular
tarafından eşit olmayan derecelerde emilmesine dayanır. Eşit
olmayan bu geçiş, radyolojik gölgeler meydana getirir.
Bunlar, ya flüoresan bir ekranda (radyoskopi) ya da gümüş
tuzlarının fotoğraf filmi üzerine indirgenmesiyle
(radyografi) değerlendirilir. İncelenecek doku ile
çevresindeki doku arasında X ışınlarını geçirme miktarında
bir fark yoksa, saydam olmayan kontrast maddeler kullanılır.
X ışınları, ışık ışınlarıyla aynı özelliktedir. Fakat
frekansları daha büyüktür. X ışını, içinden geçtiği gazı
iyonlaştırma özelliği taşır. X ışınlarının tespiti ve
şiddetinin ölçülebilmesi için bu ışınlar, iyonlaşma
odasından yani altın yapraklı elektroskopa bağlı iki tablası
bulunan gaz dolu bir kaptan geçirilir. Elektroskop
yapraklarının düşüş hızı, iyonlaşma derecesini ve
dolayısıyla bununla orantılı olan ışıma şiddetini ölçer.
Şiddet, röntgen cinsinden değerlendirilir.
Bir X ışını demeti, saydam olmayan bir cisimden geçerken
yavaş yavaş enerjisini bırakır. Kaybedilen enerji kalınlığa
göre artar veya azalır. Ayrıca dalga boyu kısa ışınlar,
maddeye daha fazla etki eder ve ağır elementler daha fazla
enerji yutar. Bu özelliklerden dolayı, bir maddeye X ışını
verilerek maddenin atom yapısı kesinlikle tespit edilebilir.

